Oyuncak Testleri

Oyuncak testleri, Bebeklik döneminde oynamaya başladığımız, yaşlılık döneminde dahi ‘Hatıra kalsın.’ düşüncesiyle hayatımızda yer edinen oyuncaklarımızın, ulaşabileceği popülasyonun genişliği düşünüldüğünde; oyuncak testleri kavramının ne kadar gerekli olduğunu öngörebilmekteyiz.

Oyuncak üreten firmalar ve oyuncağı çeşitli yollarla edinip satışını gerçekleştiren firmalar, ürünlerini müşterilerine sunmadan önce, bazı güvenlik testlerini geçtiğinden emin olmak zorundadır. Peki; oyuncak testleri nedir? Oyuncak testleri neden yapılır? Oyuncak emniyeti yönetmeliği nasıl işlemektedir?..

Piyasaya sürülmüş ve sürülmesi planlanan oyuncakların, sağlığa zararı olmaması en çok istenen kriterlerden birisidir. Her ana babanın öncelikli istediği şey çocuğunun iyi koşullarda yaşaması ve sağlıklı ürünlerle haşir neşir olması bilinen bir gerçektir. Bununla birlikte bu konuda yapılan pek çok yasal düzenleme mevcuttur. 14 yaşından küçük çocukların kullanımına sunulmuş oyuncakların yerine getirmesi temel kriterler Oyuncak Güvenliği Direktifi ile standardize edilmiştir. Ürünlerin bu standartlara uyup uymadığını anlamak için de Oyuncak Testleri yapılmaktadır.

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği 2009/48/EC

Oyuncak Yönetmeliği 2009/48/EC, Avrupa Birliği’nin oyuncakların güvenliği ile ilgili kurallarını belirleyen bir düzenlemedir. Bu yönetmelik, oyuncakların güvenliğini sağlamak ve çocukların sağlık ve güvenliğini korumak amacıyla tasarlanmıştır. İşte yönetmelikle ilgili bazı önemli noktalar:

• Güvenlik Gereksinimleri: Yönetmelik, oyuncakların fiziksel, mekanik, kimyasal, elektriksel, yanıcı ve hijyenik özelliklerinin güvenlik standartlarına uygun olmasını gerektirir.
• CE İşareti: Oyuncakların Avrupa pazarında satılabilmesi için CE işareti taşıması zorunludur. Bu işaret, ürünün Avrupa Birliği’nin güvenlik, sağlık ve çevre koruma gereksinimlerine uygun olduğunu gösterir.
• Uyarılar ve Kullanım Talimatları: Oyuncaklar üzerinde, uygun kullanım yaşı ve potansiyel tehlikeler hakkında bilgi veren uyarılar bulunmalıdır.
• Kimyasal Maddeler: Yönetmelik, oyuncaklarda kullanılabilecek kimyasal maddeler ve karışımlar konusunda katı sınırlar koyar. Bazı tehlikeli kimyasalların oyuncaklarda kullanımı yasaktır veya sınırlandırılmıştır.
• Üretici ve İthalatçı Sorumlulukları: Üreticiler ve ithalatçılar, ürünlerinin yönetmelik gerekliliklerine uygun olduğundan emin olmakla yükümlüdürler. Ürünlerin güvenliğini sağlamak için gerekli testleri yapmalı ve uygun belgeleri düzenlemelidirler.

Bu yönetmelik, Avrupa pazarında satılan tüm oyuncaklar için geçerlidir ve oyuncakların güvenli olmasını sağlamak için kapsamlı bir çerçeve sunar.

Oyuncak Yönetmeliği 2009/48/EC kapsamına göre, çocuklar için üretilmiş olan oyuncaklar pek çok alanda değerlendirmeye tabii tutulur. Değerlendirme standartlarının tümü, EN71 testleri olarak adlandırılabilmektedir. Bu testleri, temel anlamda 6 başlıkla şekildeki gibi ifade edebiliriz:

• Mekanik ve Fiziksel Özellikler:Farklı yaş gruplarındaki çocuklara yönelik olarak üretilmiş oyuncakların üzerinde; bahsedilen yaş grubundaki ortalama bir çocuğun uygulayabileceği farklı yük ve kuvvet miktarlarına dayanan test türüdür. Tork, gerilme, sıkıştırma ve eğilme testi de oyuncağa uygulanabilmektedir.
• Yanmazlık Özellikleri:Oyuncak ürününün yanmayan hammaddelerden üretilmesi, yanmazlık testini geçebilmesi adına büyük bir avantaj sağlar.
• Kimyasal Özellikler: Kimyasal özellikler, ‘belirli elementlerin göçü’ maddesi uyarınca incelenir. Üretilen oyuncağın hammaddesinde kullanılan herhangi bir ürünün bireyin sağlığını olumsuz etkilemeyecek düzeyde olması şarttır. Ağır kimyasalların mikrogram cinsinden limit değerleri şekildeki gibi paylaşılabilir:
• Arsenik= 0,1
• Antimon= 0,2
• Baryum= 25
• Civa= 0,5
• Kurşun= 0,7
• Krom= 0,3
• Kadminyum= 0,6
• Selenyum= 5
• Elektriksel Özellikler: Oyuncak ürünleri maksimum 24 Voltluk doğru akımla veya eşdeğerini sağlayacak alternatif akımla çalıştırılabilir. Oyuncağın elektriksel devresi, herhangi bir ateşlenme durumunda yeterli korumayı sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır.
• Hijyenik Özellikler: Üretilen oyuncaklar; herhangi bir enfeksiyon, hastalık veya kontaminasyon riskine sebebiyet verebilecek şekilde, temizlenemez halde üretilmemelidir.
• Radyoaktif Özellikler: Oyuncaklar, Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği şartlarına uygun olacak şekilde üretilmek zorundadır.

Yukarıda saydığımız altı madde kapsamında, Oyuncak Testleri yapılır ve piyasaya süreceğiniz ürünlerin CE Belgesi alması kolaylaşır.

OYUNCAK TESTLERİ YAPTIRMAK NEDEN GEREKLİDİR?

Oyuncak testleri yaptırmak, çeşitli nedenlerle son derece önemlidir. İşte bu testlerin gerekliliğini açıklayan başlıca sebepler:

• Çocuk Güvenliği: Oyuncaklar çocuklar için tasarlandığından, onların sağlığını ve güvenliğini doğrudan etkiler. Oyuncak testleri, boğulma, zehirlenme, kesilme, elektrik çarpması gibi potansiyel tehlikeleri önlemek amacıyla yapılır. Testler sayesinde oyuncakların çocuklar için güvenli olduğu garanti edilir.
• Yasal Uyumluluk: Birçok ülke ve bölge, oyuncakların belirli güvenlik standartlarına uygun olmasını zorunlu kılar. Örneğin, Avrupa Birliği’nin Oyuncak Yönetmeliği 2009/48/EC, oyuncakların güvenlik gereksinimlerini belirler. Oyuncak testleri, bu yasal gerekliliklere uyumu sağlamak için gereklidir. Uyumsuzluk, ürünlerin piyasadan çekilmesine veya yasal yaptırımlara neden olabilir.
• Tüketici Güveni: Güvenlik testlerinden geçmiş oyuncaklar, ebeveynlerin ve tüketicilerin güvenini kazanır. Tüketiciler, güvenli olduğunu bildikleri ürünleri tercih ederler, bu da markanın itibarı ve sadık müşteri kitlesi oluşturması açısından önemlidir.
• Ürün Kalitesi: Oyuncak testleri, ürünlerin genel kalitesini de değerlendirir. Dayanıklılık, malzeme kalitesi ve kullanım süresi gibi faktörler, testlerle belirlenir. Bu, üreticilere ürünlerinin kalitesini artırma fırsatı sunar.
• Sorumluluk ve Risk Yönetimi: Üreticiler ve distribütörler, ürünlerinin güvenli olduğundan emin olmakla yasal olarak yükümlüdürler. Oyuncak testleri, bu sorumluluğun yerine getirilmesini ve olası yasal sorunların önlenmesini sağlar. Ayrıca, güvenli olmayan oyuncakların piyasadan çekilmesi, mali ve itibar kayıplarını önler.
• Rekabet Avantajı: Güvenli ve kaliteli oyuncaklar, pazarda rekabet avantajı sağlar. Tüketiciler, güvenli olduklarını bildikleri ürünleri tercih ederler, bu da satışları artırır.
• Uluslararası Ticaret: Uluslararası pazarlara giriş yapabilmek için oyuncakların çeşitli ülkelerin güvenlik standartlarına uygun olması gerekir. Oyuncak testleri, bu standartlara uyumu sağlayarak uluslararası ticaretin önünü açar.

Bu nedenlerle oyuncak testleri, hem üreticiler hem de tüketiciler için büyük önem taşır. Oyuncakların güvenliği, hem çocukların sağlığı hem de markaların itibarı açısından kritik öneme sahiptir.

Oyuncaklarda CE İşaretini Elde Etmek İçin Gerekli Belgeler

Oyuncaklara CE belgesi almak, oyuncakların Avrupa Birliği’nin Oyuncak Güvenliği Direktifi 2009/48/EC’ye uygun olduğunu göstermek için gereklidir. CE işareti, ürünlerin Avrupa pazarında serbestçe dolaşabilmesi için bir ön koşuldur. İşte oyuncaklara CE belgesi almak için izlenmesi gereken adımlar:

• Ürün Tanımlaması: Oyuncağın türünü, modelini ve işlevini belirleyin. Bu, oyuncağın hangi güvenlik gereksinimlerine tabi olduğunu anlamak için gereklidir.
• Uygulanabilir Yasal Gerekliliklerin Belirlenmesi: Oyuncağın hangi Avrupa direktiflerine ve standartlarına uygun olması gerektiğini belirleyin. Oyuncak Güvenliği Direktifi 2009/48/EC, bu gereklilikleri belirler.
• Risk Analizi ve Değerlendirmesi: Oyuncağın potansiyel tehlikelerini ve bu tehlikeleri en aza indirmek için alınacak önlemleri belirlemek için bir risk analizi yapın. Bu, güvenlik ve uygunluk açısından kritik bir adımdır.
• Uygunluk Değerlendirme Prosedürleri: Ürünün karmaşıklığına ve risk düzeyine bağlı olarak, uygunluk değerlendirme prosedürlerini seçin. Bu, genellikle Modül A (iç üretim kontrolü) veya Modül B+C (tip inceleme ve uygunluk beyanı) şeklinde olabilir.
• Test ve Değerlendirme: Oyuncakların ilgili standartlara uygunluğunu doğrulamak için gerekli testleri yapın veya yetkili bir test laboratuvarına yaptırın. Bu testler fiziksel, mekanik, kimyasal, elektriksel ve yanıcılık testlerini içerebilir.
• Teknik Dosya Hazırlama: CE işareti koymadan önce bir teknik dosya hazırlamalısınız. Teknik dosya aşağıdaki bilgileri içermelidir:
  • Ürünün genel tanımı
  • Tasarım ve üretim çizimleri ve şemalar
  • Uygulanan standartlar ve teknik özellikler
  • Risk değerlendirmesi sonuçları
  • Test raporları ve sertifikalar
  • Üretim süreçlerinin tanımı
  • Ürün etiketleri ve kullanım talimatları
  • CE uygunluk beyanı
  • Oyuncak içeriğindeki sertifikalı bileşenlerin listesi
  • Oyuncağa ait tasarım planları
  • Oyuncağın tasarım ve üretim aşamalarında kullanılacak olan kimyasalların güvenlik verileri ve miktarı
  • Belge onay aşamalarında izlenen uygunluk değerlendirmelerinin ayrıntılı açıklaması
  • Güvenlik değerlendirmeleri sırasında görülen durumların paylaşılması
  • Avrupa Topluluğu uygunluk beyanının bir örneği
  • CE işareti onayını bildiren belge
  • Avrupa Topluluğu tip inceleme dosyasının bir kopyasıÜretim ve saklama yerlerine ilişkin adresler
  • Akredite edilen kuruluş tarafından verilen hizmetlerin, imalatçı kuruluşa sunulan belgelerine ait kopyalar
• CE Uygunluk Beyanı (Declaration of Conformity – DoC): Oyuncağın tüm ilgili gereksinimlere uygun olduğunu belirten bir CE uygunluk beyanı düzenleyin. Bu belge, üretici tarafından imzalanmalı ve ürünle birlikte muhafaza edilmelidir.
• CE İşaretlemesi: Oyuncağın üzerine CE işaretini koyun. CE işareti, üründe görülebilir, okunabilir ve silinmez olmalıdır.
• Belgelendirme ve İzlenebilirlik: Ürünlerin uygunluğunun sürekli olarak izlenmesi ve gerektiğinde ilgili belgelerin güncellenmesi önemlidir. Ayrıca, ürünlerin izlenebilirliğini sağlamak için üretim kayıtlarını ve satış bilgilerini muhafaza edin.

Bu adımlar, oyuncakların CE belgesi alması ve Avrupa Birliği pazarında satılabilmesi için gereklidir. CE işareti, oyuncakların güvenli ve yönetmeliklere uygun olduğunu garanti eder. Bu süreçle ilgili başka sorularınız veya daha fazla detay öğrenmek istediğiniz spesifik bir adım var mı? daha detaylı bilgi almak için https://www.tasardanismanlik.com/iletisim/ den uzman kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Oyuncak Güvenliği Testlerini Geçemeyen Ürünler

Oyuncak ürünleri güvenliği direktifi kapsamında yer alan 6 madde içerisindeki özellikler (mekanik ve fiziksel özellikler, yanmazlık özellikleri, kimyasal, elektriksel, hijyenik ve radyoaktif özellikler) bakımından test edilen bazı ürünler, testleri başarıyla tamamlayamamaktadır.

Oyuncaklarda güvenlik önlemleri eksiklikleri konusuna örnek olarak sıklıkla görülen şekildeki oyuncak ürünlerinden bahsedilebilir:

• Fiziksel muayene sonucunda, hitap ettiği yaş grubuna göre boyutu oldukça küçük olan veya fazla dayanıklı üretilmemesinden kaynaklı kolayca küçük parçalara ayrılabilen oyuncak ürünleri; çocukların yutabilme tehlikesine bağlı olarak,
• Dolgulu, yumuşak oyuncak ürünleri için, iç yapıdaki peluş maddeye kolayca ulaşılabilenler; yine yutma tehlikesinden kaynaklı,
• Pil yatağı kısmı kolayca açılabilen veya kırılabilen oyuncak ürünleri; kimyasala maruz tehlikesinden dolayı,
• Sesli oyuncaklar için, belirli desibel sınırının üstüne çıkanlar; yaratabileceği duyma problemleri tehlikesine bağlı olarak,
• Mıknatıslı oyuncak ürünlerinde mıknatısa kolayca ulaşım sağlanabiliyorsa; oluşabilecek manyetik tehlikeden kaynaklı,

Şeklinde örneklendirebileceğimiz ürünler ve benzer riskleri taşıyanlar; oyuncak güvenliği test aşamalarını olumlu sonuçlarla tamamlayamamaktadır.

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği Kapsamına Girmeyen Oyuncak Ürünler

Oyuncak güvenliği yönetmeliği şartlarına uygun olarak müşteriye sunulması gözetilmeyen bazı ürünlerden şekildeki gibi bahsedilebilir:

• Bütün halkın kullanımına sunulmuş oyun alanı ekipmanları
• Aynı şekilde halka mal edilen otomatik oyun makineleri
• İçten yanmalı motora sahip olan oyuncak vasıtalar
• Oyuncak buhar makineleri
• Mancınık ve sapanlar
• Yöresel veya dekoratif oyuncak bebekler
• Gerçek ateşli silahların reprodüksiyonları
• Bazı şartları taşıyan tekerlekli patenler, bisikletler ve scooterlar
• 500’den fazla parçadan oluşan yapbozlar
• Metal uçlu dart tahtaları ve benzeri şekilde sivri uçlu ürünler kullanılan oyuncaklar
• Bilgisayar oyunları gibi eğlence amaçlı üretilen yazılımlar

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliğinde Uyumlaştırılmış Standartlar

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (2009/48/EC), oyuncakların güvenliğini sağlamak için belirli teknik standartlara uyulmasını gerektirir. Bu yönetmelik kapsamında kullanılan “uyumlaştırılmış standartlar,” Avrupa Standartları Komitesi (CEN) ve Avrupa Elektroteknik Standartları Komitesi (CENELEC) gibi yetkili kuruluşlar tarafından geliştirilmiş teknik standartlardır. Bu standartlar, oyuncakların güvenlik gereksinimlerine uygun olmasını sağlar ve CE işaretinin verilmesi için temel teşkil eder. İşte Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamında uyumlaştırılmış bazı standartlar:

• EN 71 Serisi Standartlar:
  • EN 71-1: Fiziksel ve mekanik özellikler.
  • EN 71-2: Yanıcılık.
  • EN 71-3: Bazı elementlerin göçü (ağır metallerin ve diğer zararlı elementlerin sınırları).
  • EN 71-4: Kimya setleri ve diğer deneysel setler.
  • EN 71-5: Kimya setlerinde ve diğer deney setlerinde kullanılan kimyasal oyuncaklar.
  • EN 71-7: Parmak boyaları.
  • EN 71-8: Ev içi faaliyet oyuncakları.
  • EN 71-9: Organik kimyasal bileşiklerin genel güvenlik gereksinimleri.
  • EN 71-10: Kimyasal oyuncaklarda kullanılan organik bileşiklerin hazırlanması ve çıkarılması.
  • EN 71-11: Kimyasal oyuncaklarda kullanılan organik bileşiklerin analizi.
  • EN 71-12: N-Nitrosaminler ve N-Nitrosatable maddeler.

• EN 62115: Elektrikli oyuncaklar – Güvenlik
• EN 62133: Piller ve akümülatörler – Elektrikli oyuncaklarda kullanılan taşınabilir pillerin güvenliği.
• EN 60825: Lazer ürünlerinin güvenliği (lazer oyuncaklar için).

Bu uyumlaştırılmış standartlar, oyuncakların güvenlik gereksinimlerini karşıladığını doğrulamak için kullanılır. Uyumlaştırılmış standartlara uygun olan oyuncaklar, ilgili güvenlik gereksinimlerine uyduklarını ve CE işareti taşıyabileceklerini gösterir.

CE belgesi Detaylı bilgi için aşağıdaki linklerden bilgi alabilirsiniz:

CE Belgesi

https://www.tasardanismanlik.com/ce-belgesi/

https://www.medikalkalite.com/iletisim/

https://www.tse.org.tr/